Beste Maria,
Er zijn verschillende onderzoeken die gebruikt kunnen worden voor het onderzoek naar de mondmotorische mogelijkheden. Deze onderzoeken zijn nog niet allemaal opgenomen in de databank van taalexpert.

In het Dyspraxie onderzoek (wel opgenomen in de databank) zitten de volgende subtests die gebruikt kunnen worden voor het onderzoeken van de mondmotoriek:
15. Geïsoleerde mondmotorische bewegingen;
16. Sequentiële mondmotorische bewegingen in een normaal tempo;
17. Sequentiële mondmotorische bewegingen in een hoog tempo;
18. Observatielijst mondmotoriek.
Zie voor meer informatie Dyspraxie onderzoek

In het programma voor groepsbehandeling van Schadelijke Mondgewoonten (SMG) zijn formulieren opgenomen voor anamnese, onderzoek en observatie. In de anamnese wordt onder andere het eet- en drinkgedrag nagevraagd. In het onderzoek wordt onder andere de geïsoleerde mondmotoriek, de gebitsstand, de articulatie en het eten en drinken bekeken. De ouderobservatielijst wordt door de ouders ingevuld om inzicht te krijgen in de frequentie en de intensiteit van het schadelijke mondgedrag (Van Meulen et al., 2006b).

In het artikel van Maassen, Van der Meulen & Beers (2006) is een paragraaf opgenomen waarin het onderzoek naar mondmotorische mogelijkheden bij jonge en oudere kinderen wordt beschreven. Zij stellen dat in het mondmotorische onderzoek de oraalmotorische vaardigheden onderzocht moeten worden, waarbij de kauw- en slikactiviteit wordt betrokken.

In het boek ‘Afwijkende mondgewoonten’ van Jansonius, Van Coppenolle & Beyaert (1991) staat in hoofdstuk 15 beschreven wat er bij het onderzoek naar afwijkend mondgedrag gedaan kan worden. Hierin wordt beschreven dat het logopedisch onderzoek bij afwijkend mondgedrag uit de volgende onderdelen bestaat:

• observatie van de hoofd- en lichaamshouding en het mondgedrag;
• anamnese en zo mogelijk vaststellen van de mening van de cliënt / verzorger over het probleem;
• onderzoek van gelaatsmusculatuur en de structuur van neus-, mond-, en keelgebied;
• het uitvoeren van mondfuncties met name slikken en kauwen;
• het uitvoeren van specifieke bewegingen van de articulatieorganen: langzaam, snel, alternerend;
• eventueel het onderzoek naar pijnsensaties;
• eventueel het meten van de spierkracht van lippen, tong, kaak, wangen en kin met behulp van meetapparatuur;
• het onderzoek van de sensibiliteit in en rond de mond.

Verder is er nog de OMFT (oro-myofunctionele therapie). In de cursusmap van de cursus 'Logopedie en tandheelkunde, Oro-myofunctionele therapie' van Helderop en Verlinden wordt een anamneselijst gegeven. Daarnaast staat hier een beschrijving in van het logopedische onderzoek dat men kan doen bij het onderzoek naar de mondfuncties.

Hopelijk kun je hier verder mee.
Misschien zijn er nog andere collega's die nog meer suggesties hebben, dan graag in reactie op dit forumbericht.

Vriendelijke groet,

Ellen

Referenties:

• Erlings-Deurse, van, M., Freriks, A., Goudt-Bakker, K., Meulen, van der, Sj., Vries, de, L. (1993). Dyspraxieprogramma, therapieprogramma voor kinderen met kenmerken van een verbale ontwikkelingsdyspraxie. Deel II: Handleiding. Lisse: Swets&Zeitlinger B.V.
• Helderop, P. & Verlinden, B.P.M. (z.d.). Logopedie en tandheelkunde, OMFT. Cursusmap
• Jansonius-Schultheiss, K., Coppenolle, van, L., Beyaert, E. (1991). Afwijkende mondgewoonten. Inleiding, onderzoek en behandeling. Leuven: Acco.
• Maassen, B., Meulen, van der, Sj., Beers, M. (2006). Diagnostiek van de fonologische en articulatorische planningsstoornissen. Handboek Stem- Spraak- Taalpathologie (Bohn Stafleu van Loghum).
• Meulen, van, I.P., Nieuwenhuijzen, J.L., Pijnenburg, V.A.G. & Wijngaarden, van, B. (2006a) SMG? Doe er wat mee! Bodegraven: K2- publischer
• Meulen, van, I.P., Nieuwenhuijzen, J.L., Pijnenburg, V.A.G. & Wijngaarden, van, B. (2006b) Groepsbehandeling voor kinderen met schadelijke mondgewoonten. SMG? Doe er wat mee! Logopedie en Foniatrie (3): 72- 77